Uyarıcı İlaçlar ve İştahsızlık
DEHB tedavisinde kullanılan uyarıcı ilaçların en yaygın yan etkilerinden biri iştahsızlıktır. Bu durumu yönetmek ve yeterli besini almak için stratejiler.
İlaçlar Neden İştah Keser?
Metilfenidat (Ritalin, Concerta, Medikinet) veya amfetamin türevi uyarıcı DEHB ilaçlarının en sık rapor edilen yan etkisi iştah kaybıdır. Bu ilaçlar merkezi sinir sistemindeki dopamin ve norepinefrin seviyelerini artırarak çalışır. Bu durum, bedenin "savaş veya kaç" (fight or flight) moduna benzer bir uyarılma yaşamasına neden olabilir; bu da sindirim sisteminin ve açlık sinyallerinin geçici olarak askıya alınması anlamına gelir.
İlacın etkisi altındayken midenizin guruldadığını veya fiziksel olarak aç olduğunuzu hissetmeyebilirsiniz. Ancak beyin ve beden hala enerjiye ihtiyaç duyar. Yemek yemeyi unutmak veya atlamak, ilacın etkisi geçtiğinde şiddetli bir sinirliliğe, baş ağrısına ve aşırı yeme ataklarına (binge eating) zemin hazırlar.
---
Sıvı Kalorilerin Gücü
Katı bir yemeği çiğnemek ve yutmak, iştahın kapalı olduğu anlarda bir işkence gibi gelebilir. Bu gibi durumlarda sıvı kaloriler en iyi dostunuzdur.
Protein Smoothieleri: Muz, yulaf, fıstık ezmesi, süt (veya bitkisel süt) ve bir ölçek protein tozu veya kolajen peptidi karışımı, tek bir bardakta 500-600 sağlıklı kalori ve yoğun protein almanızı sağlar.
Kefir ve Yoğurt İçecekleri: Bağırsak sağlığını desteklerken kolayca tüketilebilir.
Kemik Suyu: Yemek yaparken çorbalara veya soslara ekleyerek hem protein hem de mineral desteği sağlayabilirsiniz.
---
> [!TIP]
> Pratik Uygulama: İlacınızı almadan hemen önce veya ilaçla birlikte sıkı bir kahvaltı yapın. İlaç kana karışıp etkisini gösterdiğinde zaten tok olacaksınız. Öğle yemeğini hafif geçiştirip, ilacın etkisinin azaldığı akşam saatlerinde yine besleyici bir öğün tüketebilirsiniz.