Şema Terapide Mod Çalışmaları: İçsel Sesleri Yönetmek
Terapide Mod Çalışmaları: Şema Terapinin mod kavramı; İç Çocuk, Eleştirmen ve Sağlıklı Yetişkin modları ile çalışma yöntemleri.
Duygusal Fırtınalarda Modların Rolü
Şema Terapide 'Mod', o anki baskın olan duygu, düşünce ve davranış örüntüsüdür. Nöro Farklı bireylerde (özellikle DEHB ve AuDHD), nörotipik bireylere kıyasla modlar arası geçişler çok daha hızlı ve şiddetli olabilir.
Özenç Ertan Öztekin'in klinik çerçevesinde, DEHB'li bireylerin yaşadığı patlayıcı öfke veya anlık hevesler genellikle 'Öfkeli Çocuk' veya 'Dürtüsel Çocuk' modlarının aktivasyonudur. Bu anlarda prefrontal korteks (fren mekanizması) devre dışı kalır ve birey tamamen o anın duygusu haline gelir.
---
Sağlıklı Yetişkin: Nöro-Onaylayıcı İç Ses
Terapötik sürecin en büyük hedefi, bireyin kendi içindeki 'Sağlıklı Yetişkin' modunu inşa etmektir. Nörotipik bir dünyada sürekli 'yanlış yapıyorsun' diyen 'Cezalandırıcı İç Sesler'e karşı, Sağlıklı Yetişkin şunları yapar:
1. Duyguyu Onaylar (Validasyon): 'Şu an çok yoruldun ve beynin gürültüden patlıyor, bu normal.'
2. Sınır Koyar: 'Duygunu yaşayabilirsin ama etrafa zarar veremezsin.'
3. İhtiyaçları Karşılar: 'Şimdi gürültü kesici kulaklığını takalım ve 15 dakika mola verelim.'
Bu yaklaşım, bireyin kendini 'bozuk' hissetmesini engellerken, sorumluluk almasını da sağlar.
> [!TIP]
> Pratik Uygulama: Biyolojik sınırlara saygı duyarken adaptif çözümler üretir