Seçici Yeme (ARFID) ve Duyusal Beslenme Yaklaşımları
Nöroçeşitli bireylerde (Otizm, DEHB) doku, koku ve renk hassasiyetlerine bağlı seçici yeme davranışları, ARFID tanısı ve duyusal temelli beslenme yöntemleri.
Besin Seçiciliğinin Altında Yatan Duyusal Hassasiyetler
Seçici yeme, nörofarklı çocuklarda basit bir "şımarıklık" veya inatçılık değildir. Bu durum, gıdaların ağız içindeki dokusuna (pütürlü, yapışkan, aşırı yumuşak vb.), kokusuna veya rengine karşı duyusal bir savunma mekanizmasıdır.
Kaçıngan/Kısıtlı Gıda Alımı Bozukluğu (ARFID), yetersiz beslenme ve gelişim geriliklerine yol açabilen ciddi bir yeme bozukluğudur.
---
Besin Zincirleme (Food Chaining) ve Duyusal Alıştırma
Çocuğu zorla yemek yedirmeye çalışmak travma yaratır ve kaçınmayı artırır. Bunun yerine, çocuğun sevdiği bir besinden yola çıkarak ona çok benzeyen yeni bir besini tanıtma yöntemi olan "Besin Zincirleme" (Food Chaining) uygulanmalıdır.
Örneğin, patates kızartmasını seven bir çocuğa patates püresi, ardından fırınlanmış havuç dilimleri gibi benzer doku ve renklerdeki gıdalar sırayla ve baskı olmadan sunulmalıdır.
---
Duyusal Gıda Reddi ve DEHB İlişkisi
Duyusal seçici beslenme, nöroçeşitli çocuklarda ve yetişkinlerde yaygın bir durumdur. Dyt. Seda Doyan (@dytsedadoyan) gıdaların ağızdaki hissinin sinir sisteminde alarm zillerini çalabileceğini belirtir. Çocukları yeni gıdaları tatmaları için zorlamak yerine, gıdayı önce koklama veya dokunma gibi küçük adımlarla tanıtmak gerekir.
---
Pratik Uygulama ve Egzersiz
> [!TIP]
> Yeni bir sebzeyi doğrudan yedirmek yerine, önce oyun sırasında dokunmasını ve incelemesini sağlayın.