Uzman Seçimi ve Klinik Harita
Nöroçeşitli bireyler için uzman desteği alırken dikkat edilmesi gerekenler ve Türkiye odaklı diyetisyen/klinik profilleri.
Doğru Uzmanı Seçmek
Nöroçeşitlilik onaylayıcı (neuro-affirming) pratiklerde bulunan uzmanların amacı 'DEHB'yi diyetle yok etmek' değil, beslenmeyi beynin çalışma biçimine uydurmaktır.
İyi bir diyetisyen; yasak listesi dağıtan kişi değil, güvenli yiyecekleri belirleyen, yürütücü işlevleri destekleyen, ailenin mutfak stresini azaltan ve gerektiğinde ergoterapi, psikiyatri gibi disiplinlerle işbirliği yapan kişidir.
Kötü işaretler (red flags): Mucize vaatleri, IgG 'intolerans' testleri pazarlaması, her hastaya tek tip katı eliminasyon protokolü satmak ve ömür boyu süren geniş yasaklar uygulamaktır.
---
Türkiye'de Klinik Yaklaşımlar
Türkiye'de resmi profillerde doğrudan 'DEHB/AuDHD uzmanı' ibaresi diyetisyenlerde nadirdir. Genellikle 'Otizm ve Nörolojik Hastalıklarda Beslenme', 'Fonksiyonel Tıp Diyetisyenliği' veya 'Ergoterapi ve Beslenme' başlıkları altında hizmet sunulmaktadır.
Özellikle büyük şehirlerde fonksiyonel tıp diyetisyenleri ile ergoterapistlerin (duyu bütünleme) koordineli çalıştığı merkezler artmaktadır. Bu merkezlerde bireyin duyusal profili çıkarılmakta ve kademeli maruz bırakma (duyusal tanıtım) ile seçici yeme davranışları yönetilmektedir.
Bu alanda doğrudan içerik üreten ve AuDHD/DEHB odaklı özel bir yaklaşım benimseyen uzmanlara örnek olarak Dyt. Seda Doyan (@audhddiyetisyeni) gösterilebilir.
Destek alırken Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (otizm.gov.tr) kaynakları veya STK'ların (Tohum Otizm Vakfı gibi) rehberlik hizmetlerinden de faydalanılabilir.
---