Ev İçi Zihinsel Yük (Mental Load) ve DEHB'li Kadınlar
Ev içi zihinsel yük (Mental Load) ve DEHB'li kadınlar: Görünmez sorumlulukların planlama yükü ve çözüm stratejileri.
Görünmez Yükün Ağırlığı
Alev Altuğ'un 'DEHBLİ Kadınlar' çalışmalarında sıkça dile getirdiği üzere, zihinsel yük (mental load) sadece bulaşık yıkamak değil; deterjanın bitip bitmediğini takip etmek, çocuğun okul takvimini akılda tutmak ve yarın ne yemek pişireceğine karar vermektir. Nörotipik bir zihin için bu 'otomatik' işleyen bir süreçken, DEHB'li bir beyin için her bir madde yürütücü işlevler üzerinde devasa bir yük oluşturur.
Bu yük, genellikle kadınların üzerinde orantısız şekilde birikir. DEHB'li bir kadın, bu görünmez mesai altında ezildiğinde 'neden hiçbir şeyi yetiştiremiyorum?' suçluluğuna kapılır. Oysa sorun beceriksizlik değil, beynin çalışma belleğinin (working memory) kapasitesinden çok daha fazla veriyi aynı anda işlemeye zorlanmasıdır.
> [!TIP]
> Zihinsel yük, bir işi yapmaktan çok o işin planlanması ve takibidir
---
İş Bölümünden Sorumluluk Devrine
Çözüm sadece 'bana yardım et' demek değildir; çünkü yardım istemek hala 'yöneticilik' yükünü (managing) kadının üzerinde bırakır. Alev Altuğ, sorumlulukların tam devrini önerir: 'Mutfak tamamen senin sorumluluğunda, eksikleri takip etmek ve yapmak da sana ait.'
Görsel hatırlatıcılar ve ortak dijital araçlar (Everyday, Notion vb.) kullanarak beynin 'hatırlama' görevini dışsallaştırmak, sinir sistemini ciddi ölçüde regüle eder. 'Mükemmel ev' illüzyonundan vazgeçmek, DEHB'li bir kadının ruh sağlığı için yapabileceği en iyi yatırımdır.
> [!TIP]
> Yardım istemek değil, sorumluluğu 'yöneticilik' boyutuyla devretmek gerekir