DEHB Ebeveynlerinde Tükenmişlik (Burnout) ve Baş Etme Yolları
DEHB'li çocuk yetiştirmenin getirdiği yüksek zihinsel yük, ebeveyn tükenmişliği, suçluluk duygusu ve sinir sistemi desteği.
Ebeveyn Nöro-Tükenmişliği (Burnout) Nedir?
DEHB'li bir çocuğun ebeveyni olmak, 7/24 kesintisiz çalışan bir "yürütücü işlev asistanlığı" rolü üstlenmektir. Çocuğun okul takipleri, öfke krizlerini yönetme, duyusal hassasiyetlerini dengeleme ve sosyal ilişkilerini organize etme çabası, ebeveynin bilişsel yükünü (mental load) aşırı derecede artırır.
@dehb.ailesi platformunun ebeveyn gruplarında sıklıkla paylaştığı gibi, bu durum zamanla Ebeveyn Nöro-Tükenmişliğine (Parental Burnout) yol açar. Ebeveyn, artık çocuğuna karşı duyarsızlaştığını, tahammülünün kalmadığını ve sürekli bir bitkinlik yaşadığını hisseder. Bu durum bir sevgi eksikliği değil, sinir sisteminin aşırı yükten dolayı sigortasının atmasıdır.
---
Suçluluk Döngüsünü Kırmak ve Öz-Şefkat
Tükenmişliği aşmanın ilk adımı "mükemmel ebeveyn" mitini yıkmaktır. DEHB'li bir çocuk için en önemli şey düzenli katlanmış çamaşırlar veya kusursuz bir ev değildir; çocuğun ihtiyacı olan şey, kriz anlarında onunla birlikte sakinleşebilecek **regüle olmuş bir ebeveyndir**.
Psikolog Gizem Sarıgül'ün belirttiği üzere, ebeveynin kendine "sakin alanlar" yaratması ve "hayır" diyerek kendi sinir sistemini koruması bencilce bir davranış değildir. "Önce kendi oksijen maskeni tak" kuralı ebeveynlikte de geçerlidir. Ebeveyn regüle olduğunda, çocuk da ko-regülasyon yoluyla daha kolay regüle olur.
> [!TIP]
> Gün içinde çocuğunuz güvendeyken kendinize 15 dakikalık 'sıfır talep' zamanı ayırın. Bu sürede kimsenin sizden bir şey istemesine izin vermeyin ve sadece dinlenin.