DEHBli Kadınlar Paradigması: Görünmez Tanıların Anatomisi
Neden kadınlarda DEHB yüzyıllarca kaçırıldı? Alev Altuğ''un ''dehblikadinlar.com'' platformunun ortaya çıkışı: Erkek merkezli tanı tarihinin yarattığı yanlış tanı labirenti ve cinsiyete özgü psiko-eğitim ihtiyacı.
Bölüm 1: Tanının Erkek Merkezli Tarihi
DEHB araştırmalarının büyük çoğunluğu, 20. yüzyılın ilk yarısından itibaren hiperaktif, dışa dönük ve dürtüsel erkek çocukları üzerine yapıldı. Bu tarihsel önyargı, tanı kriterlerini erkek prezentasyonu etrafında şekillendirdi ve kadınlarda DEHB'nin nasıl göründüğünü sistematik olarak görmezden geldi. Alev Altuğ'un koçluk platformu olan dehblikadinlar.com, bu köklü klinik boşluğu doldurmak amacıyla kurulmuştur.
Kadınlar ve kız çocukları büyük ölçüde 'dikkatsiz alt tip' DEHB yaşar: Görsel hiperaktivite yoktur, yerine zihinsel kavuşturma (rumination), içsel huzursuzluk ve sürekli otomatik pilot hayal kurma vardır. Bu sunum nörotipik normlara daha 'uysal' göründüğü için tanı radarından kaçar ve bunun yerine anksiyete bozukluğu, depresyon, Borderline Kişilik Bozukluğu (BPD) veya bipolar bozukluk tanıları konur.
---
Bölüm 2: Maskelemenin Kadınlara Özgü Maliyeti
Maskeleme (camouflaging), Nöro Farklı özellikleri nörotipik beklentilere uymak için bilinçdışı bastırma sürecidir. Alev Altuğ'un içeriklerinde defalarca ele alındığı üzere, kadınlar üzerindeki toplumsal baskı — mükemmel ev idaresi, orantısız duygusal emek, sosyal ortamlarda 'hoş' görünme zorunluluğu — maskelemeyi erkeklere kıyasla çok daha yoğun ve tüketici kılar.
Bu kronik maskeleme hali, kadınlarda geç tanıya (çoğunlukla 30'ların sonu veya 40'larda), şiddetli tükenmişlik sendromlarına ve derin bir kimlik parçalanmasına yol açar. 'Otomatik pilotta yaşamak ve bir gün çökmek', Alev Altuğ platformunu kullanan kadın DEHB'lilerin sıkça aktardığı bir anlatıdır. Geç tanı aynı zamanda bir yas sürecidir — hayatın kaç bölümünün maskeli ve anlamsız harcandığına dair derin bir üzüntü.
---
Bölüm 3: Cinsiyete Özgü Psiko-Eğitim Ekosistemi
Alev Altuğ, DEHB tanısı almış bir kadın olarak kendi deneyimini mesleki koçluk çerçevesiyle birleştirerek dehblikadinlar.com'u oluşturdu. Bu platform; YouTube kanalı, podcast ('Yalnız Değilsin') ve mentorluk programlarını bünyesinde barındırmaktadır. Kadına özgü bir psiko-eğitim ekosistemi kurmanın temel önemi şurada yatar: Ev içi yürütücü işlevlerin eşitsiz yükü, hormonal dalgalanmaların (özellikle regl döngüsü, hamilelik, perimenopoz) DEHB belirtilerine etkisi ve sosyal ortamlarda atipik iletişim kurmanın getirdiği ağır profesyonel cezalar — bunların hiçbiri genelleştirilmiş DEHB kaynaklarında yeterince ele alınmamaktadır.
Bu dijital güvenli liman; kadınların kendi DEHB deneyimlerini erkek merkezli çerçeveler aracılığıyla filtrelerine gerek kalmadan anlayabileceği, normalize edebileceği ve stratejiler geliştirebileceği bir mecra sunmaktadır.