Türkiye'de DEHB ve Askerlik: TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği ve Muayene Rehberi
Askerlik yoklamasında DEHB tanısının durumu, psikiyatri muayenesi, erteleme, muafiyet (çürük raporu) kriterleri ve silah taşıma şartları.
Askerlik Yoklaması ve Sağlık Beyanı
Türkiye'de zorunlu askerlik çağına gelen DEHB'li erkek bireyler için yoklama dönemi birçok soru işaretini beraberinde getirir.
Süreç adım adım şu şekilde işler:
1. e-Devlet Yoklama Başvurusu: Yükümlü, sağlık bilgi formunda geçmiş tanılarını ve kullandığı ilaçları işaretler.
2. Aile Hekimi Muayenesi: Aile hekimi e-Nabız üzerindeki psikiyatrik kayıtları inceleyerek yükümlüyü Sağlık Bakanlığı onaylı bir Devlet Hastanesi veya Şehir Hastanesi Psikiyatri Kliniğine sevk eder.
3. Uzman Değerlendirmesi: Psikiyatrist, yükümlünün geçmiş epikrizlerini, hastalık geçmişini ve işlevsellik düzeyini inceleyerek kanaatini Sağlık Kurulu'na (Heyet) iletir.
---
TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği Kriterleri
Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliği'nin Ruh Sağlığı ve Hastalıkları başlığı altında durum "A, B ve D dilimleri" olarak sınıflandırılır:
A Dilimi (Elverişlidir): DEHB tanısı olan, tedaviyle günlük yaşamını sürdürebilen ve ağır psikotik/uyum bozukluğu göstermeyen bireyler *"Askerliğe Elverişlidir"* kararı alır. Yükümlülerin büyük çoğunluğu bu gruptadır.
B ve D Dilimleri (Erteleme ve Muafiyet): DEHB'ye eşlik eden ağır dürtü kontrol bozukluğu, tedaviye dirençli şiddetli komorbiditeler (bipolar, ağır kişilik bozuklukları) veya askeri disipline uyumu imkansız kılan durumlarda önce 1 yıl erteleme (hava değişimi), tablo değişmezse *"Askerliğe Elverişli Değildir"* (Muafiyet) kararı verilir.
---
Kışlada İlaç Temini ve Uyum Tavsiyeleri
**İlaçların Kışlaya Girişi:** Reçeteli ve raporlu metilfenidat (Concerta vb.) ilaçlarınızı kışlaya yanınızda götürebilirsiniz. Ancak askeri kurallar gereği bu ilaçlar şahsi dolapta tutulmaz; Birlik Reviri'ne teslim edilir ve her gün revir kontrolünde imza karşılığı içilir.
**Yapılandırılmış Rutinin Gücü:** Birçok DEHB'li, kışlanın sunduğu katı dışsal yapı, saatleri belli yemek ve uyku düzeni sayesinde sivil hayattakinden daha dengeli bir odaklanma yaşayabilir.