Bilişsel Haritalama (COGMAP) ve Yürütücü İşlevler
Yürütücü İşlev Günlük Destek: DEHB beyni için dışsal iskelet oluşturmanın; hatırlatıcı, sistem ve rutin araçlarıyla uygulanması.
Bilişsel Zihnin 5 Temel Direği
COGMAP (Bilişsel Haritalama), bir bireyin zihinsel kapasitesini 5 ana başlıkta değerlendirir:
1. Dikkat: Odaklanma ve sürdürülebilirlik.
2. Hafıza: İşleyen bellek ve uzun süreli geri çağırma.
3. İşlem Hızı: Bilgiyi ne kadar hızlı analiz ettiği.
4. Dil: Sözel ifade ve anlama.
5. Mantık ve Akıl Yürütme: Problem çözme ve strateji kurma.
Özellikle 2e çocuklarda 'Mantık' sütunu çok yüksekken, 'Hafıza' veya 'İşlem Hızı' sütunu daha düşük çıkabilir. Bu 'dalgalı profil', çocuğun neden bazı şeyleri çok kolay yaparken bazılarını yapamadığını açıklar.
---
Yürütücü İşlevler: Zihnin CEO’su
Mehmet Engin Uysal'ın vurguladığı gibi, yürütücü işlevler (planlama, zaman yönetimi, dürtü kontrolü) 2e bireylerde genellikle en çok aksayan bölümdür. Üstün zeka 'fikri üretir' ancak yürütücü işlevlerdeki zayıflık, o fikrin eyleme geçmesini engeller.
Bu kopukluğu gidermek için dışsal hatırlatıcılar yerine, içsel bilişsel kapasiteyi artıracak egzersizler ve stratejiler (zamanı görselleştirme, görevleri hiyerarşik bölme vb.) önerilir.