Beynimizin Otomatik Pilotu: Bazal Ganglia ve Alışkanlıklar
DEHB beyninde alışkanlık kazanmanın neden bu kadar zor olduğunu, bazal ganglia bölgesinin işleyiş farklılıklarını ve eylemleri otomatiğe bağlama yolları.
Alışkanlıkların Nörobiyolojisi ve Bazal Ganglia
Lancet Psychiatry 2017 araştırması gibi büyük beyin görüntüleme çalışmaları, DEHB'li bireylerde bazal ganglia bölgesinin farklı çalıştığını göstermiştir. Bazal ganglia, beynin diş fırçalamak, kahve yapmak veya maillere dönmek gibi rutinleri "düşünmeden otomatik olarak" yapmasını sağlayan otomatik pilotudur.
Nörotipik bir beyin bu işleri birkaç hafta içinde otomatiğe bağlarken, DEHB beyninde her seferinde bu eyleme sıfırdan başlama iradesi ve enerji (executive energy) harcamak gerekir. Bu yüzden alışkanlıklar kalıcı olamaz.
---
DEHB Beyninde Rutinleri Kolaylaştırma Stratejileri
Alışkanlık kazanamadığınız için kendinizi tembel veya disiplinsiz görmek yerine, bu otomasyon eksikliğini dışsal desteklerle (scaffolding) çözmelisiniz.
İşleri görselleştirmek, nesneleri kullanım sırasına göre yerleştirmek (örn: diş fırçasını lavabonun ortasına koymak), rutinleri oyunlaştırmak ve dopaminerjik tetikleyiciler eklemek beynin otomatik pilota geçmesine yardımcı olur.
---